Bernat & Wawrzyniak Kancelaria Adwokacka

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego jest jednym z bardziej skomplikowanych zagadnień prawa spadkowego, gdyż podlega szczególnym rygorom. W niektórych przypadkach tj. dla spadków otwartych przed 14 lutym 2001 roku stosuje się inne przepisy niż dla tych otwartych po wspomnianej dacie. To powoduje niekiedy wątpliwości w  kwestii podmiotów uprawnionych do dziedziczenia gospodarstwa rolnego.

Czym jest gospodarstwo rolne ?

Za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego w latach 1984 – 2001

Jeżeli w skład spadku wchodził gospodarstwo rolne np. uprawniane grunty rolne, budynki, inwentarz i urządzenia to dziedziczenie podlega innym przepisom niż zazwyczaj. Do tych spadków stosuje się ograniczenia bez względu na dziedziczenie ustawowe czy testamentowe. Dodać należy, że ograniczenia dotykały już dziedziczenia gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 0,5 ha.

Spadkobiercy ustawowi dziedziczyli spadek, jeżeli:
1) odpowiadali warunkom wymaganym do nabycia własności nieruchomości rolnej w drodze przeniesienia własności tj. stale pracowali w jakimkolwiek gospodarstwie rolnym, bezpośrednio przy produkcji rolnej albo mieli kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego.
2) byli małoletni bądź też pobierali naukę zawodu lub uczęszczali do szkół,
3) byli trwale niezdolni do pracy.

Jeżeli żadne z dzieci spadkodawcy nie spełniało wyżej wymienionych warunków wówczas gospodarstwo rolne mogły odziedziczyć wnuki. Oczywiście warunkiem koniecznym było wypełnienie powyższych kryteriów.

Gdy nikt nie spełniał ustawowych wymogów w grę dopiero wchodziło dziedziczenie według reguł ogólnych.

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego po 14 lutym 2001 roku

W dniu 14 lutego 2001 roku wszedł w życie wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający za sprzeczne z ustawą zasadniczą reguły dotyczące dziedziczenia gospodarstw rolnych. Od 14 lutego 2001 roku dziedziczenie gospodarstwa rolnego odbywa się na zasadach ogólnych.  W związku z tym gospodarstwo rolne może odziedziczyć spadkobierca ustawowy jak również testamentowy i nie jest konieczne posiadanie odpowiednich kwalifikacji rolniczych, stażu pracy w rolnictwie.

Dziedziczenie ustawowe gospodarstwa rolnego

W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy i jego małżonek. Dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych. W braku zstępnych spadkodawcy  do spadku powołani są jego małżonek i rodzice.
Udział spadkowy każdego z rodziców, w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku.

W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.

Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym.

Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku.

 

Przeczytaj także: 

Zachowek 

Odpowiedzialność za długi spadkowe 

Podział gospodarstwa rolnego 

 

Jeżeli nie znalazłeś odpowiedzi na konkretne pytanie albo masz problem prawny i szukasz rozwiązania skontaktuj się z nami. Każdego dnia doradzamy i znajdujemy korzystne dla Naszych Klientów rozwiązania.

Similar Articles

Odszkodowanie za szkody w... Początek wiosny to czas zwiększonych obaw pośród rolników. Ich przedmiotem jest wpływ pogody na uprawy. Pojawiające się wówczas przymrozki, dynamiczne zmiany temperatur czy intensywne opady atmosferyczne mogą
Kontakty z dzieckiem Kontakty z dzieckiem są jednym z uprawnień rodzica, który z różnych powodów nie może sprawować nad nim bieżącej opieki. Zdarza się często, że rodzic zamieszkujący z dzieckiem
Zarząd sukcesyjny przeds... Dla osób prowadzących rodzinne przedsiębiorstwo istotny problem z kontynuacją jego działalności pojawia się w chwili śmierci przedsiębiorcy. Do tej pory w prawie polskim brak było skutecznych instrumentów
Prowadzenie pojazdu pod w... Do najczęściej popełnianych przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym należy prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu lub środków odurzających. Z uwagi na stwarzanie zagrożenia nie tylko dla innych
Rozdzielność majątkowa Rozdzielność majątkowa jest jednym z ustrojów majątkowych małżeńskich polegającą na istnieniu dwóch odrębnych majątków – majątku żony i majątku męża. Dzięki temu każde z małżonków odpowiada swoim
Zachowek Zachowek jest często mylnie kojarzony z dziedziczeniem w każdej postaci, a zatem zarówno w przypadku dziedziczenia ustawowego jak i testamentowego. Tymczasem instytucja ta związana jest wyłącznie z
Uchylenie się od skutkó... W praktyce zawodowej często spotykamy się ze złożeniem przez Naszych Klientów oświadczenia woli pod wpływem błędu. To dotyczy wielu czynności prawnych m.in. zawarcia umów, przyjęcia spadku czy
RODO w przedsiębiorstwie RODO to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego z dnia 26 kwietnia 2016 roku wprowadzające nowe standardy w ochronie danych osobowych osób fizycznych. Jego postanowienia wejdą w życie w dniu
Alimenty – kto, kie... Na każdym członku rodziny spoczywa obowiązek dostarczania środków utrzymania tym członkom rodziny którzy nie są w stanie zaspokoić swoich potrzeb. Jest to obowiązek alimentacyjny, którego postacią są
Odroczenie wykonania kary... Po wydaniu wyroku skazującego na bezwzględną karę pozbawienia wolności skazanym często zależy by przesunąć jej odbycie w czasie. Pozostawanie na wolności umożliwia odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności.