Bernat & Wawrzyniak Kancelaria Adwokacka

Alimenty – kto, kiedy, od kogo?

AlimentyNa każdym członku rodziny spoczywa obowiązek dostarczania środków utrzymania tym członkom rodziny którzy nie są w stanie zaspokoić swoich potrzeb. Jest to obowiązek alimentacyjny, którego postacią są tzw. alimenty czyli renta alimentacyjna. Polega ona na tym, że zobowiazany do alimentacji systematycznie uiszcza na rzecz potrzebującego członka rodziny określoną sumę pieniędzy.

Komu przysługują alimenty?

Zazwyczaj alimenty przysługują małoletniemu dziecku od swoich rodziców. Jednakże nie jest to jedyna kategoria podmiotów uprawnionych do alimentacji. Alimenty przyslugują każdemu kto nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać z uwagi na wiek czy stan zdrowia, w szczególności niepełnosprawność. Ponadto renta alimentacyjna przysługuje małżonkowi rozwiedzionemu, gdy znajduje się w niedostatku albo gdy wina za rozpad pożycia została przypisana drugiemu z małżonków.

Kto jest zobowiązany do alimentacji?

Obowązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej (rodzice, dzieci, dziadkowie, wnukowie etc.) oraz rodzeństwo. Kolejność ustalania osób zobowiązanych do alimentów została ściśle określona przez kodeks rodzinny. Obowiązek alimentacyjny obciąża wpierw zstępnych (dzieci, wnukowie, itd.), a w następnej kolejności wstępnych. Rodzieństwo stanowi ostatni krąg podmiotów, od ktorych można żądać świadczeń alimentacyjnych.

Warto podkreślić, że obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka.

Co może być przedmiotem alimentów?

Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Przy czym wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego. W takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.

Z powyższego wynika, że alimenty nie muszą być wyłącznie świadczeniem pieniężnym. Mogą to być również świadczenia o charakterze rzeczowym (kupowanie ubrań, wyprawki do szkoły, leków), jak również pokrywanie kosztów koniecznych usług (np. pokrycie zakupu sprzętu leczniczego, pokrycie koztów leczenia, wyjazdu na wakacje).

Jakie muszą zostać spełnione przesłanki, aby móc żądać alimentów?

Przesłankami powstania obowiązku alimentacyjnego są:

– istnienie pomiędzy uprawnionym a zobowiązanym – aktualnie lub w przeszłości – więzi rodzinnoprawnej,

– niemożność samodzielnego zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb przez osobę uprawnioną do świadczeń alimentacyjnych;

– w przypadku alimentacji między osobami dorosłymi konieczne jest wystąpiene stanu niedostatku po stronie uprawnionego;

– posiadanie przez osobę zobowiązaną dostatecznych możliwości majątkowych i/lub zarobkowych pozwalających zaspokoić potrzeby uprawnionego,

– zgodność żądania alimentów z zasadami współżycia społecznego, jeżeli chodzi o żądanie ich przez osobę dorosłą  lub (bez względu na wiek) spowinowaconą

Czy alimenty muszą być orzeczone wyrokiem sądu?

Alimenty niekoniecznie muszą zostać orzeczone przez sąd w wyroku. Strony mogą również zawrzeć porozumienie co do zakresu świadczeń alimentacyjnych poza sądem np. przed notariuszem czy same spisać umowę. Pamiętać jednak należy, że takie porozumienie nie będzie mogło być wówczas podstawą do wszczęcia egzekucji, gdyż nie będzie ona stanowić sama w sobie tytułu egzekucyjnego.

W przypadku gdy alimenty zostały zostały już orzeczone wyrokiem sądu zmiana ich wysokości jest możliwa jedynie popzez zmianę tego orzeczenia.

Kiedy można wnosić o uchylenie bądź wygaśnięcie obowiązku alimentacynego?

Możliwość uchylenia obowiązku alimentcyjnego pojawia się wówczas, gdy uprawniony do alimentów nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania. Drugą przesłanką jest okoliczność gdy świadczenie alimentacyjne stanowi nadmierne obciążenie dla zobowiązanego. Ta ostatnia przesłanka pojawia sie w momencie, gdy spełnienie przez zobowiązanego obowiązku alimentacyjnego nie jest możlwie bez uszczerbku utrzymania koniecznego zobowiązanego i jego rodziny.

 Wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego możliwe jest wówczas, gdy uprawniony do alimentacji ma możliwość samodzielnego utrzymania.

Czym różni się uchylenie obowiązku alimentacyjnego od orzeczenia wygaśnięcia tego obowiązku?

Różnica pomiędzy tymi pjęciami jest znaczna. Istotą bowiem uchylenia obowiązku alimentcyjnego jest zaprzestanie przez zobowiązanego świadczeń alimentcyjnych. Jednak, w momencie ponownego zaistnienia po stronie uprawnionego przesłanek  do zasądzenia alimentów (czyli brak możliwości samodzielnego utrzymania) może on ponownie żądać od obowiązanego tychże świadczeń. Orzeczenie uchylające obowiązek alimentacyjny uderza zatem w wykonywanie obowiązku alimentacynego.

 Orzeczenie o wygaśnięciu obowiązku alimentacyjnego jest  dalej idące. Skutkiem takiego wyroku jest bowiem upadek po stronie uprawnionego prawa podmiotowego w postaci żądania od zobowiązanego świadczeń alimentacyjnych. To oznacza, że uprawniony nie będzie mógł żądać, aby uprzednio zobowiązany ponownie świadczył na jego rzez alimenty w sytuacji, w której uprawniony po raz kolejny nie jest w stanie samodzielnie sie utrzymać.
 Wyjątkiem, w którym uprawniony, pomimo wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego, może poownie żadać od zobowiązanego świadczeń alimentacyjnego jest popadnięcie przez niego w niedostatek.

Kiedy osoba ubiegająca się o alimenty znajduje się w niedostatku?

O osobie ubiegającej się o alimenty z powodu niedostatku można mówić wówczas, gdy nie potrafi ona zaspokoić samodzielnie swych potrzeb na poziomie zbliżonym do minimum socjalnego, przy czym „nie potrafi” to znaczy, że nie posiada dostatecznych środków pomimo podejmowania starań, by je pozyskać. Popadnięcie w niedostatek pozwala żądać alimentów jedynie wówczas, gdy nie stało się to umyślnie, w tym np. gdy niedostatek nie jest efektem hulaszczego trybu życia osoby żądającej alimentów.

Jeżeli nie zalazłeś odpowiedzi na konkretne pytanie albo masz problem prawny i szukasz rozwiązania skontaktuj się z nami. Każdego dnia doradzamy i znajdujemy korzystne  dla Naszych Klientów rozwiązania.

Similar Articles

Umowa kontraktacji –... Umowa kontraktacji odgrywa istotną rolę w obrocie płodami rolnymi. Dla każdego rolnika podpisana umowa kontraktacji to szansa na pozyskanie środków finansowych i stałą współpracę w zbywaniu produktów.
Zawieszenie wykonania kar... Zazwyczaj osoby, wobec których orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem są zadowolone. Nie trudno się dziwić, wszak osoba z tak określoną karą nie zostanie po
Skutki naruszenia program... Ustawa z dnia 20 lipca 2017 roku prawo wodne obok nałożenia na podmioty prowadzące działalność rolniczą obowiązku przestrzegania programu działań mającego na celu ograniczenie dopływu azotu do
Europejski Nakaz Aresztow... Europejski Nakaz Aresztowania (ENA) jest instytucją postępowania karnego toczącego się w stosunku do osoby przebywającej poza granicami kraju. Do jego zastosowania konieczne jest jednak, aby przebywał on
Warunkowe umorzenie post... Warunkowe umorzenie postępowania stanowi jeden ze środkow probacyjnych, a więc instytucji prawa karnego polegającej na poddaniu sprawcy próbie. Istotą tej instytucji jest odstąpienie od skazania i wymierzenia
Naruszenie stosunków wod... Zdarzyć się niekiedy może, że osoba posiadająca sąsiedni grunt swoim zachowaniem doprowadzi do zmiany kierunku czy też natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych znajdujących się na jego
Koronawirus a prawa praco... Od 24 marca 2020 roku zmagamy się z wprowadzonym stanem epidemii, który spowodował wprowadzenie ograniczeń w zakresie praw i wolności obywatelskich. Liczne zakazy wpływają na funkcjonowanie zakładów
Odszkodowanie za wywłasz... Inwestycje celu publicznego, w szczególności budowa dróg często wiążą się z pozbawieniem własności dotychczasowych właścicieli. Aby złagodzić skutki swojego działania Skarb Państwa musi wypłacić odszkodowanie za wywłaszczenie
Pozwolenie wodnoprawne w ... Od 1 stycznia 2018 roku zmianie ulegną przepisy dotyczące wydawania pozwoleń wodnoprawnych. Z uwagi na to, iż pozwolenie wodnoprawne odgrywa istotną role dla zgodnego z prawem korzystania
Naruszenie pozwolenia zin... Użytkowanie przez przedsiębiorcę instalacji wymagającej pozwolenia zintegrowanego podlega kontroli pod kątem przestrzegania określonych standardów. Jeżeli inspekcja ochrony środowiska stwierdzi naruszenie pozwolenia zintegrowanego przedsiębiorcę czekają różne konsekwencje od