Koronawirus a prawo pracy

Wprowadzenie w Polsce stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie ogłoszenie epidemii wiąże się z występowaniem licznych problemów w sferze prawa pracy. Obecna sytuacja ma przede wszystkim wpływ na funkcjonowanie zakładów pracy, a w szczególności na prawa i obowiązki pracodawcy oraz pracowników. Niniejszy artykuł Koronawirus a prawo pracy  poświęcony został prawom  i obowiązkom pracodawcy. W kolejnym wpisie przedstawiona zostanie sytuacja prawna pracowników.

Koronawirus a prawo pracy

Obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy

Na pracodawcy spoczywa obowiązek organizacji pracy w sposób zapewniający higieniczne i bezpieczne jej wykonywanie. Każdy zatrudniający pracowników powinien informować o zagrożeniach dla życia i zdrowia oraz podejmować działania ochronne w celu eliminacji zagrożeń.

Aby zmniejszyć ryzyko rozprzestrzeniania się wirusa SARS-Co-2 koniecznym jest wprowadzenie szczególnych procedur w zakładach pracy. W tym celu pracodawca powinien sporządzić odpowiednie instrukcje, skierować pracowników do pracy zdalnej, ograniczyć możliwość kontaktu pracowników z osobami z zewnątrz i między sobą, mierzyć temperaturę ciała pracowników czy zaopatrzyć pracowników w środki ochrony indywidualnej.

W przypadku niezapewnienia przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, pracownik może rozwiązać umowę o pracę z winy pracodawcy, a nawet żądać odszkodowania.

Zlecenie pracy zdalnej

Jeżeli specyfika pracy jaką wykonuje pracownik pozwala na to by wykonywał on ją będąc poza zakładem pracy. Polecenie wykonywania pracy zdalnie nie powoduje konieczności zmiany warunków płacy i pracy. Jej wykonywanie ma charakter czasowy.

Obowiązek wypłaty wynagrodzenia za czas przestoju

Pracodawca ma obowiązek wypłaty wynagrodzenia pracownikowi  za czas przestoju wynikającego z przyczyn dotyczących pracodawcy. Należy uznać, że konieczność zamknięcia zakładu pracy w celu przeciwdziałania COVID-19 jest przyczyną dotyczącą pracodawcy – mimo, że będzie to przyczyna niezawiniona przez pracodawcę.

W dniu 31 marca 2020 roku uchwalona została tzw. tarcza antykryzysowa, która wprowadza liczne zmiany w zakresie wynagrodzeń. W razie wystąpienia u pracodawcy przestoju ekonomicznego wypłaca się pracownikowi wynagrodzenie obniżone nie więcej niż o 50%. Wynagrodzenie nie  może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.

Z kolei w przypadku spadku obrotów gospodarczych pracodawca może zawrzeć z pracownikami porozumienie wprowadzające mniej korzystne dla pracownika warunki pracy i płacy niż wynikające z zawartych umów o pracę

Pracodawca może zmienić wymiar czasu pracy

Przedsiębiorca może pracownikom obniżyć wymiar czasu pracy o 20%, jednak nie więcej niż do 0,5 etatu. W takim wypadku wynagrodzenie także nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.

Pracodawca może, na czas oznaczony do czasu odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii:

1) zmienić system lub rozkład czasu pracy pracowników w sposób niezbędny dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa lub stacji;

2) polecić pracownikom świadczenie pracy w godzinach nadliczbowych w zakresie i wymiarze niezbędnym dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa lub stacji.

Takie rozwiązanie ma zastosowanie tylko do niektórych rodzajów działalności np. stacji gazu ziemnego czy zapewnieniu funkcjonowania systemów

Istnieje także możliwość zawarcia z pracownikami porozumienia o wprowadzeniu zrównoważonego czasu pracy. Na jego podstawie dopuszczalne jest przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy.  Przedłużenie może wynosić nie więcej niż do 12 godzin w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 12 miesięcy. Jest  on równoważony krótszym dobowym wymiarem czasu pracy w niektórych dniach lub dniami wolnymi od pracy. Porozumienie tej treści może być zawarte w przypadku spadku obrotów gospodarczych. 

Prawo do wypowiedzenia umowy o pracę

W okresie epidemii zakłady pracy borykają się z problemem przestoju i wysokimi kosztami działalności gospodarczej. Jednym ze sposobów zmniejszenia kosztów zapewne stanie się redukcja zatrudnienia. Pracodawca może w tym czasie wypowiedzieć umowę o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia. W niektórych przypadkach okres wypowiedzenia może zostać skrócony za odszkodowaniem. Pracodawca może zwolnić pracownika od wykonywania obowiązku pracy do upływu okresu wypowiedzenia.

Zmiana warunków pracy i płacy

Na tej samej zasadzie pracodawca może wypowiedzieć warunki płacy i pracy. Oczywistym jest w tym przypadku zaproponowanie pracownikowi nowych warunków. W tym trybie pracodawca może przenieść pracownika na inne stanowisko, zmienić wymiar czasu pracy, zmienić wysokość wynagrodzenia. Proponując pracownikowi nowe stanowisko pracy należy mieć na względzie jego kwalifikacje zawodowe.

Porozumienie o stosowaniu mniej korzystnych warunków zatrudnienia pracowników

Prawo pracy dopuszcza możliwość zawarcia z pracownikami porozumienia o stosowaniu mniej korzystnych warunków zatrudnienia. Przesłanką jego zawarcia jest uzasadniona (trudna) sytuacja finansowa pracodawcy. Takie porozumienie może być zawarte gdy zakład pracy nie jest objęty zbiorowym układem pracy lub gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 20 pracowników.

Zawieszenie przepisów prawa pracy

W związku z trudną sytuacją finansową pracodawcy istnieje możliwość zawarcia porozumienia o zawieszeniu przepisów prawa pracy. Dotyczy to postanowień układów zbiorowych, regulaminów, statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy. Należy pamiętać, że niedopuszczalnym jest zawieszenie przepisów kodeksu pracy i innych ustaw oraz rozporządzeń.

Zarówno wprowadzenie stanu przestoju ekonomicznego, obniżonego wymiaru czasu pracy  czy zrównoważonego czasu pracy wymaga zawarcia z pracownikami porozumienia. W jego treści zawiera się wszystkie warunki dotyczące funkcjonowania zakładu pracy.  Porozumienie jest zawierane z organizacjami zakładowymi reprezentującymi pracowników bądź z wybranymi do tego celu przedstawicielami pracowników.

Obok wspomnianych porozumień pracodawca może zawrzeć na czas określony porozumienie o stosowaniu mniej korzystnych warunków zatrudnienia pracowników niż wynikające z umów o pracę.

W zakresie i przez czas określony w porozumieniu nie stosuje się postanowień układów zbiorowych pracy,  warunków umów o pracę i innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy.

Zobacz także:

Koronawirus a prawa pracownika

Koronawirus a prawo pracy

Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na konkretne pytanie albo masz problem prawny i szukasz rozwiązania skontaktuj się z nami. Każdego dnia znajdujemy dla Naszych Klientów odpowiednie rozwiązania.

Similar Articles

Znaczenie protokołu kont... Na mocy nowo uchwalonej ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 roku, która wejdzie  w życie z dniem 18 stycznia 2017 roku obszar całego kraju zostanie
Odpowiedzialność za dł... Odpowiedzialność za długi spadkowe często determinuje przyjęcie spadku przez spadkobiercę. Z reguły wizji przyjęcia spadku towarzyszy obawa spłacania długów zmarłego. Od 18 października 2015 roku jednak odpowiedzialność
Stwierdzenie nabycia spad... Z chwilą śmierci spadkodawcy jego prawa i obowiązki majątkowe przechodzą na jednego bądź kilku  spadkobierców. Aby zostać spadkobiercą osoba fizyczna musi jednak spadek przyjąć. To może nastąpić
Spółka komandytowa Od dłuższego czasu można zaobserwować wzrost zainteresowania prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki komandytowej. Na tą formę działalności decydują się nie tylko potencjalni przedsiębiorcy,  ale często osoby
Odroczenie wykonania kary... Po wydaniu wyroku skazującego na bezwzględną karę pozbawienia wolności skazanym często zależy by przesunąć jej odbycie w czasie. Pozostawanie na wolności umożliwia odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności.
Uchylenie się od skutkó... W praktyce zawodowej często spotykamy się ze złożeniem przez Naszych Klientów oświadczenia woli pod wpływem błędu. To dotyczy wielu czynności prawnych m.in. zawarcia umów, przyjęcia spadku czy
Zarząd sukcesyjny przeds... Dla osób prowadzących rodzinne przedsiębiorstwo istotny problem z kontynuacją jego działalności pojawia się w chwili śmierci przedsiębiorcy. Do tej pory w prawie polskim brak było skutecznych instrumentów
Dział spadku Po stwierdzeniu nabycia spadku każdy ze spadkobierców posiada określony udział w majątku spadkowym i może wystąpić z wnioskiem o dział spadku. To rozwiązanie daje możliwość przyznania określonych
Kilka słów o faktoringu... Aby zapewnić przedsiębiorstwu stale finansowanie i chronić je przed niewypłacalnością, przedsiębiorca może zdecydować się na faktoring. Polega on na wykupie przez podmiot zwany faktorem przedterminowych wierzytelności przedsiębiorcy
Warunkowe umorzenie post... Warunkowe umorzenie postępowania stanowi jeden ze środkow probacyjnych, a więc instytucji prawa karnego polegającej na poddaniu sprawcy próbie. Istotą tej instytucji jest odstąpienie od skazania i wymierzenia

Leave a Reply