Bernat & Wawrzyniak Kancelaria Adwokacka

Koronawirus a prawa pracownika

Prawa prcownika a koronawirusOd 24 marca 2020 roku zmagamy się z wprowadzonym stanem epidemii, który spowodował wprowadzenie ograniczeń w zakresie praw i wolności obywatelskich. Liczne zakazy wpływają na funkcjonowanie zakładów pracy w aspekcie ekonomicznym przez co pracodawcy szukają rozwiązań zmniejszających koszty działalności.  Aby zapobiec utracie płynności finansowej pracodawcy mogą sięgać po różne instrumenty prawne, w tym także ograniczyć niektóre prawa pracownika. To nie oznacza jednak, że pracownik jest całkowicie ich pozbawiony. Na pytanie jak kształtują się prawa pracownika w czasie epidemii koronawirusa ? Postaramy się odpowiedzieć w artykule koronawirus a prawa pracownika.

Prawo pracownika do pracy w bezpiecznych i higienicznych warunkach pracy

Na pracodawcy ciąży obowiązek ochrony zdrowia i życia pracowników poprzez stworzenie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. To powoduje, że musi on:

– zorganizować pracę w sposób zapewniający realizacje wspomnianego obowiązku,

– zapewnić przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa,

– reagować na potrzeby w zakresie bezpieczeństwa i dostosowywać środki do zmieniających się warunków pracy

– informować pracowników o zagrożeniach dla zdrowia i działaniach ochronnych podjętych w celu eliminacji zagrożeń.

Działaniami realizującymi powyższe obowiązki jest chociażby ograniczenie kontaktu z osobami z zewnątrz zakładu pracy, powierzenie wykonywania pracy w formie zdalnej, przygotowanie odpowiedniej instrukcji, mierzenie temperatury ciała pracownikom, zapewnienie pracownikom środków ochrony indywidualnej np. rękawiczek, maseczek.

Pracownik powinien współdziałać z pracodawcą przy zapewnianiu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

Należy pamiętać, że nie podjęcie przez pracodawcę  działań mających na celu ochronę zdrowia pracownika stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków względem pracownika i jest przesłanką do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia oraz odszkodowania.

Koronawirus a prawa pracownika

Prawo pracownika do wynagrodzenia w czasie przestoju

Prawa pracownika w czasie epidemii koronawirusa to też prawo do wynagrodzenia w czasie przestoju. Za czas nie wykonywania przez pracownika pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania określoną stawką godzinową lub miesięczną. Jeżeli ów składnik nie został określony pracownikowi przysługuje 60% wynagrodzenia. W każdym przypadku należy pamiętać, że wynagrodzenie to nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Należy uznać, że konieczność zamknięcia zakładu pracy w celu przeciwdziałania COVID-19 jest przyczyną dotyczącą pracodawcy – mimo, że będzie to przyczyna niezawiniona przez pracodawcę.

W dniu 31 marca 2020 roku uchwalona została tzw. tarcza antykryzysowa, która wprowadza liczne zmiany w zakresie wynagrodzeń. W razie wystąpienia u pracodawcy przestoju ekonomicznego wypłaca się pracownikowi wynagrodzenie obniżone nie więcej niż o 50%. Wynagrodzenie nie  może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.

Z kolei w przypadku spadku obrotów gospodarczych pracodawca może zawrzeć z pracownikami porozumienie wprowadzające mniej korzystne dla pracownika warunki pracy i płacy niż wynikające z zawartych umów o pracę.

Prawo pracownika do urlopu opiekuńczego

W sytuacji zamknięcia żłobka, przedszkola, szkoły pracownikowi przysługuje prawo do urlopu opiekuńczego. Pracownik, który zostaje zwolniony od wykonywania pracy z powodu opieki nad dzieckiem przysługuje zasiłek opiekuńczy za czas nie dłuższy niż 14 dni.

Prawa pracownika w czasie epidemii koronawirusa a niezdolność do pracy

Pracownik ma prawo korzystać ze zwolnienia od obowiązku wykonywania pracy wynikającego z jego czasowej niezdolności do pracy. Za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, pracownik zachowuje prawo do 80% wynagrodzenia.

Należy wspomnieć, że w tym czasie pracownik może skorzystać z niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego.

Pracodawca może zmienić wymiar czasu pracy

Przedsiębiorca może pracownikom obniżyć wymiar czasu pracy o 20%, jednak nie więcej niż do 0,5 etatu. W takim wypadku wynagrodzenie także nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.

Pracodawca może, na czas oznaczony do czasu odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii:

1) zmienić system lub rozkład czasu pracy pracowników w sposób niezbędny dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa lub stacji;

2) polecić pracownikom świadczenie pracy w godzinach nadliczbowych w zakresie i wymiarze niezbędnym dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa lub stacji.

Takie rozwiązanie ma zastosowanie tylko do niektórych rodzajów działalności np. stacji gazu ziemnego czy zapewnieniu funkcjonowania systemów

Istnieje także możliwość zawarcia z pracownikami porozumienia o wprowadzeniu zrównoważonego czasu pracy. Na jego podstawie dopuszczalne jest przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy.  Przedłużenie może wynosić nie więcej niż do 12 godzin w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 12 miesięcy. Jest  on równoważony krótszym dobowym wymiarem czasu pracy w niektórych dniach lub dniami wolnymi od pracy. Porozumienie tej treści może być zawarte w przypadku spadku obrotów gospodarczych. 

Porozumienia z pracownikami

Zarówno wprowadzenie stanu przestoju ekonomicznego, obniżonego wymiaru czasu pracy  czy zrównoważonego czasu pracy wymaga zawarcia z pracownikami porozumienia. W jego treści zawiera się wszystkie warunki dotyczące funkcjonowania zakładu pracy.  Porozumienie jest zawierane z organizacjami zakładowymi reprezentującymi pracowników bądź z wybranymi do tego celu przedstawicielami pracowników.

Obok wspomnianych porozumień pracodawca może zawrzeć na czas określony porozumienie o stosowaniu mniej korzystnych warunków zatrudnienia pracowników niż wynikające z umów o pracę.

W zakresie i przez czas określony w porozumieniu nie stosuje się postanowień układów zbiorowych pracy,  warunków umów o pracę i innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy.

 

Zobacz także: 

Uprawnienia i obowiązki pracodawcy w czasie epidemii koronawirusa

Koronawirus a prawa pracownika 

Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na konkretne pytanie albo masz problem prawny i szukasz rozwiązania skontaktuj się z nami. Każdego dnia znajdujemy dla Naszych Klientów odpowiednie rozwiązania.

Similar Articles

Podział majątku wspóln... Podział majątku wspólnego polega na zniesieniu współwłasności ułamkowej powstałej na skutek rozwodu, separacji czy rozdzielności majątkowej. Jego celem jest uregulowanie statusu składników majątkowych i dokonanie rozliczeń między
Prawo przedsiębiorców &... W ostatnim czasie media poświęcają dużo uwagi projektowi ustawy – prawo przedsiębiorców. Jest to ustawa która ma na celu wprowadzenie szeregu ułatwień w prowadzeniu działalności gospodarczej. Ze
Pozwolenie zintegrowane Pozwolenie zintegrowane jest decyzją administracyjną wydawaną przez wzgląd na ochronę środowiska. Jest ona wymagana w sytuacji gdy podmiot korzysta z instalacji powodującej znaczne zanieczyszczenie środowiska i zastępuje
Dziedziczenie gospodarstw... Dziedziczenie gospodarstwa rolnego jest jednym z bardziej skomplikowanych zagadnień prawa spadkowego, gdyż podlega szczególnym rygorom. W niektórych przypadkach tj. dla spadków otwartych przed 14 lutym 2001 roku
Rozdzielność majątkowa Rozdzielność majątkowa jest jednym z ustrojów majątkowych małżeńskich polegającą na istnieniu dwóch odrębnych majątków – majątku żony i majątku męża. Dzięki temu każde z małżonków odpowiada swoim
Stwierdzenie nabycia spad... Z chwilą śmierci spadkodawcy jego prawa i obowiązki majątkowe przechodzą na jednego bądź kilku  spadkobierców. Aby zostać spadkobiercą osoba fizyczna musi jednak spadek przyjąć. To może nastąpić
Zatrzymanie prawa jazdy Zatrzymanie prawa jazdy jest środkiem zarówno represyjnym jak i zapobiegawczym stosowanym nie tylko przez organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości ale także przez starostę. Jako środek represyjny może
Warunkowe umorzenie post... Warunkowe umorzenie postępowania stanowi jeden ze środkow probacyjnych, a więc instytucji prawa karnego polegającej na poddaniu sprawcy próbie. Istotą tej instytucji jest odstąpienie od skazania i wymierzenia
Zmiany w Krajowym Rejestr... Na mocy ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym uchwalonej przez Sejm w dniu 26 stycznia 2018 roku dokonano reformacji rejestru. Zmiany w Krajowym Rejestrze Sądowym
RODO w przedsiębiorstwie RODO to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego z dnia 26 kwietnia 2016 roku wprowadzające nowe standardy w ochronie danych osobowych osób fizycznych. Jego postanowienia wejdą w życie w dniu